الشيخ الصدوق ( مترجم : تهراني )

309

علل الشرايع ( فارسي )

بر كسانى كه قدرت و استطاعت دارند در هر سال حجّ واجب مىباشد . ج : احمد بن الحسن از احمد بن ادريس ، از محمّد بن احمد ، از احمد بن محمّد ، از على بن مهزيار از عبد الله بن الحسين ميثمى مرفوعا تا حضرت ابى عبد الله عليه السّلام حديث را از آن جناب به اين شرح نقل كرده كه امام عليه السّلام فرمودند : در كتاب خدا آمده است : * ( وَلِلَّه عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْه سَبِيلًا ) * . مقصود آن است : بر كسانى كه قدرت و تمكَّن دارند در هر سال حج واجب مىباشد . حديث ( 6 ) على بن احمد بن محمّد رحمة الله عليه و محمّد بن احمد سنانى و حسين بن ابراهيم بن احمد بن هشام مؤدب جميعا از محمّد بن ابى عبد الله كوفى ، از محمّد بن اسماعيل از على بن عبّاس ، از عمر بن عبد العزيز ، از مردى از هشام بن حكم نقل كرده كه وى گفت : از حضرت ابا عبد الله عليه السّلام سؤال كرده و محضرش عرضه داشتم : علَّت اين كه خداوند متعال بندگانش را مكلَّف به حجّ و طواف بيت نموده چيست ؟ حضرت فرمودند : خداوند متعال خلائق را آفريد نه به خاطر علَّت و سببى بلكه خواست بيافريند پس آنها را تا وقت معيّنى آفريد و نسبت به آنچه در دين طاعت محسوب شده و در دنيا مصلحت خلائق به حساب مىآمد به ايشان امر و از آنچه مفسده داشت آنها را نهى فرمود ، بارى در حجّ كه از طاعات دينى محسوب مىگردد حقّ عزّ و جلّ اجتماع مردم از مشرق و مغرب براى انجام مراسم آن را به چند علَّت واجب نمود : الف : بين مسلمين و اهل قبله تعارف و شناخت حاصل شود . ب : به واسطه مسافرت از شهرى به شهرى كه معمولا تجارت و سوداگر به همراه آن مىباشد هر قوم و طائفه اى از بهره و سود مادى منتفع شوند . ج : به واسطه آن حمله داران و صاحبان شتران و مراكب استفاده برند . د : آثار رسول خدا صلَّى الله عليه و آله و سلَّم و اخبار آن جناب دانسته شده و مذاكره گشته و فراموش نگردد . و اگر هر قوم و طائفه اى در شهر خود مانده و به منظور انجام مراسم حجّ از آن خارج نگردند هلاك شده و شهرها ويران گشته و ارباح و سودها زائل گرديده و اخبار و روايات مأثوره از معصوم عليه السّلام محو گشته و احدى بر آنها مطَّلع نمىگردد ، اين است علَّت ايجاب و تشريع حجّ .